Strona Główna
Archiwum News
Redakcja
Współpraca
O Stronie
Subskrypcja



J.R.R Tolkien
Zdjęcia Tolkiena
Inspiracje Tolkiena
Śladami Tolkiena
Eseje i felietony
Wywiady
O Książkach
Recenzje
Zapowiedzi wydawnicze
Wiersze
Tłumacze
Tłumaczenie "Hobbita"
Okładki
Wizje Ardy
Dźwięki Ardy
Opera "Leithian"
Galeria
Postacie
Mapy
Valinor
Proroctwa Mandosa
Numenor
Śródziemie
Miejsca
Rasy
Trzy Rasy
Języki
Bronie
Bitwy
Chronologia Krain Zachodu



Wydarzenia Tolkienowskie
FanKlub
FanArt
Wiersze Fanów
Fan Fiction
Hydepark
Horoskopy
Gadżety
Fan Quiz
Komiksy
Hobbit - komiks
Galeria na życzenie



Film-po co
Wersja DVD
Tapety
Download
Trailery
Enya
Obsada
Artykuły prasowe
Reżyser
Ekipa Filmowa
Nowa Zelandia
Wytwórnia
Efekty specjalne
Muzyka Filmowa
Recenzje filmu
Wasze opinie



Kalendarium
Księga gości
Czat
Linki

Tłumacze

Trylogia "Władca Pierścieni" należy do dzieł niezwykle trudnych do przetłumaczenia. Jednak pewne ułatwienie mogą stanowić wskazówki samego mistrza J.R.R. Tolkiena, które stworzył z myślą o tłumaczeniu jego dzieł na inne języki. Przede wszystkim autor nalegał, żeby nazwy własne pozostawić w oryginalnym brzmieniu. Pragnął, żeby angielski charakter Śródziemia (Middle Earth) został zachowany. A oto jego wypowiedź na ten temat: "Moim zdaniem, nazwiska osób powinny zostać nietknięte. Wolałbym także nie ruszać nazw miejscowych, łącznie z Shire. Sądzę, że najwłaściwszym wyjściem byłoby dołączenie na końcu książki listy nazw mających jakieś znaczenie po angielsku z wyjaśnieniem ich znaczenia" (J.R.R. Tolkien, Listy str.446-447).

W Polsce tego trudnego zadania podjęto się trzy razy. Pierwszego, które ukazało się w 1961 roku dokonała Maria Skibniewska. Przez dużą rzeszę fanów Tolkiena uważana jest ona do tej pory za najlepszego tłumacza trylogii "Władca Pierścieni". Również przez krytyków ten przekład (drugi na świecie po szwedzkim) jest uważany za wzorcowy. Zrobiła ona wszystko, żeby oddać niezwykłość powieści Tolkiena. Dzięki Marii Skibniewskiej po raz pierwszy zachwyciło nas Rivendell i Lothlorien, wzbudził grozę Mordor oraz wzruszyły losy niewielkiego hobbita - Froda.

Przez jakią czas nikt po Marii Skibniewskiej nie ośmielił się przełożyć dzieła Tolkiena. Zrobił to dopiero Jerzy Łoziński. Jego tłumaczenie uważane jest za niezwykle kontrowersyjne, ponieważ nie zastosował się on do wszystkich wskazówek autora. Spolszczył wiele nazw własnych. W ten właśnie sposób pan Bilbo Baggins z Bag End został Bilbem Bagoszem z Bagoszna, a przepiękne Rivendell zmieniło nazwę na Tajar. W przypadku tego przekładu trudno też mówić o jednej wersji, ma ich on bowiem kilka, zmienianych w dodrukach. Dla fanów "Władcy Pierścieni" najgorsza jest zmiana nazwy rasy, bo jak wiemy Jerzy Łoziński walecznych krasnoludów uczynił krzatami. Nie wiem jak Wam, ale mnie krzat kojarzy się z czymś małym i kruchym. Nie można jednak powiedzieć, że tłumaczenie Jerzego Łozińskiego jest beznadziejne. Ma ona również zalety. Po pierwsze pisane jest prostym i zrozumiałym językiem, a po drugie nawet najgorsi przeciwnicy Łozińskiego muszą przyznać, że ma on wspaniały styl.

W związku z premierą filmu "Władca Pierścieni - Drużyna Pierścienia" ukazało się nowe tłumaczenie Marii i Cezarego Frąców. Podobno uniknęli oni pomyłek czyhających na tłumaczy usiłujących na siłę dokonać zmian w przekładzie. Tłumaczenie to nie wzbudziło protestów fanów, ale również zachwytu, ponieważ jest raczej konserwatywne. Państwo Frąc mają wyrazisty i jasny styl oraz piszą poprawnym językiem.

Według krytyków żadne z dotychczasowych tłumaczeń nie dorównało Marii Skibniewskiej, ale każdy czytelnik i fan Tolkiena ma prawo do własnego zdania. Zresztą sami możecie porównać. Oto fragmenty przekładów różnych tłumaczy:

"Kiedy pan Bilbo Baggins z Bag End oznajmił, że wkrótce zamierza dla uczczenia sto jedenastej rocznicy swoich urodzin wyprawić szczególnie wspaniałe przyjęcie - w całym Hobbitonie poszły w ruch języki i zapanowało wielkie podniecenie.Bilbo był wielkim bogaczem i wielkim dziwakiem, stanowił w Shire przedmiot powszechnego zainteresowania od sześćdziesięciu lat, to jest od czasu swego zagadkowego zniknięcia i niespodziewanego powrotu. O bogactwach, które przywiózł z podróży, opowiadano w okolicy legendy i ogół wierzył - wbrew słowom miejscowych starców- że po Pagórkiem w Bag End ciągną się podziemia, wypełnione skarbami."

"Kiedy Bilbo Bagosz z Bagoszna oznajmił, że wkrótce wyda wspaniałą ucztę dla uświetnienia swoich sto jedenastych urodzin, w Hobbitowie zapanował wielki gwar i podniecenie. Bilbo, osoba bardzo bogata i wybitna, cieszył się we Włości niesłabnącą sławą od sześćdziesięciu lat, kiedy to znienacka zniknął, a potem równie nieoczekiwanie się pojawił. Bogactwa, jakie przywiózł, obrosły legendą i panowała powszechna opinia, że bez względu na to, co mówiłby sam Bilbo, wzgórze w Bagosznie podziurawione jest tunelami pełnymi skarbów."

"Kiedy pan Bilbo Baggins z Bag End ogłosił, że wkrótce uczci swe sto jedenaste urodziny szczególnie wystawnym przyjęciem, w całym Hobbitonie zawrzało od plotek i zapanowało powszechne podekscytowanie. Bilbo był osobą nad wyraz bogata, nad wyraz niezwykłą i od sześćdziesięciu lat, czyli od czasu zdumiewającego zniknięcia i jeszcze bardziej niespodziewanego powrotu, wzbudzał głębokie zainteresowanie całego Shire. O bogactwach, które przywiózł ze swoich wojaży, opowiadano legendy i wbrew temu, co mówili starsi mieszkańcy, większość obywateli żywiła przekonanie, że Wzgórze w Bag End pocięte jest tunelami pełnymi nieprzebranych skarbów."

Przekład: Maria Skibniewska

Przekład: Jerzy Łoziński (wersja I)

Przekład: Maria i Cezary Frąc



Porównanie nazw własnych u tłumaczy:

Maria Skibniewska
Arwena
Shire
Baggins
Bag End
Merry
Gamgee
Bree
Obieżyświat
Krasnoludy
Rivendell
Lothlorien
Hobbiton

Jerzy Łoziński
Aruena
Włość
Bagosz
Bagoszno
Rady
Gaduła
Bir
Łazik
krzaty
Tajar
Lotaloria
Hobbitów


To tylko przykłady!
Jeżeli znajdziecie inne - napiszcie.



Jeżeli podoba Ci się ta strona i jesteś prawdziwym fanem Tolkiena, to oznaka, że powinieneś na nas zagłosować :).



Allarte.pl

TheHobbitFilm.com

Wszelkie prawa zastrzeżone. Zabrania się wykorzystania powyższych materiałów tekstowych oraz zdjęć bez zgody właścicieli.
Copyright © by Ada Myzik
Hosted by Cyberdusk.pl